آیا خانم های باردار و یا شیرده می توانند روزه بگیرند؟

خانم های باردار می توانند روزه بگیرند؟


بعضی متخصصین زنان معتقدند که خانم های بارداری که بیماری یا مشکل خاصی در بارداری و سلامتشان وجود ندارند، و همچنین با روزه داری دچار علایمی مانند افت قند، کم آبی بدن و ضعف شدید نمی شوند، می توانند روزه بگیرند. اما اگر مادر باردار، مسایلی مثل فشارخون بالا، دیابت، کم خونی، کم وزنی، دوقلویی و... داشت، روزه داری برای او مضر است.

ولی برخی متخصصین زنان که معتقدند روزه داری، مخصوصا در فصل گرم، برای سلامت مادر و جنین مضر است چه دلایلی دارند؟

1. بدن به طور طبیعی هنگامی که قند خون به دلیل روزه داری افت می کند، پروتئین و چربی را به عنوان منبع انرژی استفاده می کند. در این حالت، کتون خون مادر بالا رفته و این کتون از جفت عبور کرده و وارد خون جنین می شود. سپس وارد دستگاه عصبی او شده و می تواند به آن آسیب بزند. چرا که کتون برای سیستم مغز و اعصاب جنین مضر است. رشد سلول های مغزی جنین در سه ماهه اول بارداری (خصوصا 8 هفته اول) حساس تر است و ممکن است ضرر روزه داری در این دوران بیشتر باشد.

2. یک دلیل برای منع روزه گرفتن در سه ماهه دوم (به ویژه هفته 22-27 بارداری)، خطر «زایمان خیلی زودرس» است؛ چرا که انرژی مورد نیاز خانم باردار 340 کیلو کالری در روز افزایش می یابد (پ. ن.).

3. از طرف دیگر، رشد و وزن گیری جنین در سه ماهه سوم بارداری در اوج خود قرار دارد و وزن نهایی جنین در آن زمان تثبیت می شود. بنابراین در ماه های آخر بارداری هم توصیه می کنند روزه نگیرید.

 



خانم های شیرده می توانند روزه بگیرند؟



همان طور که روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان واجب است، شیردهی نیز ضرورت دارد.
روزه داری ممکن است باعث کاهش کمیت یا کیفیت شیر و ضرر به رساندن به شیرخوار شود. البته گاهی می توان با مدیریت روزه داری، ضرری متوجه مادر و شیرخوار نشود. مثلا مادر، روزه خود را یکروز در میان یا دو روز در میان بگیرد.
بنابراین پاسخ به این سوال، به شرایط جسمانی مادر و شیرخوار بستگی دارد.


در شرایط زیر، روزه داری در دوران شیردهی برای مادر مضر است:


وقتی مادر دچار علایم افت قند یا کم آبی بدن مانند سرگیجه، سردرد و ضعف شدید شود. مادر در این مواقع نباید، روزه داری را ادامه دهد.


وقتی مادر در دوران بارداری خود، وزن‌گیری مناسبی نداشته است.


وقتی مادر با یک هفته روزه داری، بیشتر از نیم تا یک کیلو کاهش وزن داشته باشد.


وقتی مادر با روزه داری، تحریک پذیری پیدا کند، طوری که نتواند با بچه اش ارتباط خوبی برقرار کند.


بسیاری از مادرانی که شرایط جسمانی خوبی دارند و شیرخوارشان هم بالای شش ماه تا یک سال است، می توانند روزه بگیرند. این مادران می توانند صبح ها شیردهی داشته باشند. یا حتی از ذخیره شیر خود (که مثلا در یک ماه قبل از ماه رمضان در فریزر گذاشته اند) در ساعات عصر استفاده کنند.


اما شیرخوار زیر 6 ماه شما کاملا به شیر شما وابسته است و کم شدن شیر به او آسیب بیشتری می رساند. اگر شما که شیرخوار زیر شش ماه دارید، خودتان شرایط جسمانی خوبی دارید، می توانید به صورت امتحانی روزه بگیرید و این موارد را برای کفایت شیردهی خود چک کنید:


بی قراری غیرطبیعی شیرخوار در روزی که روزه گرفتید، می تواند نشانه عدم کفایت شیر شما و سیر نشدن او باشد.


تعداد دفعات ادرار شیرخوار خود را چک و با زمان غیر روزه داری خود مقایسه کنید. شیرخوار باید حداقل شش بار در روز پوشک خود را کاملا خیس و سنگین کند.  


به جای ماهی یک بار، هفته ای یک بار شیرخوار خود را وزن کنید و ببینید هفته ای 200-300 گرم اضافه وزن دارد یا نه؟



در شرایط زیر، احتمال آسیب به شیرخوار زیر 6 ماه، با روزه داری شما زیاد است:


در 1-2 ماه اول بعد از زایمان که هنوز تولید شیر شما کاملا تثبیت نشده است، احتمال شکست شیردهی با روزه داری مادر و آسیب به نوزاد وجود دارد.


اگر شیرخوار شما، سابقه بیماری یا بستری جدی داشته است.


وقتی شیرخوار شما قبل از ماه رمضان، وزن گیری خوبی نداشته باشد.


بنابراین:
نمی توان به این سوال، یک جواب ثابت داد.
هر شخصی بسته به شرایط خود و شیرخوارش (و با مشورت با پزشک) می تواند تصمیم بگیرد.
بنا به فتوای اکثر مراجع نیز این تصمیم، بر عهده خود مادر باردار یا شیرده است.

 


با تشکر از سایت ایران رهنمون و سرکار خانم دکتر آقاجانی

پ. ن.:
Tith RM, Bilodeau-Bertrand M, Lee GE, Healy-Profitos J, Auger N. Fasting during Ramadan Increases Risk of Very Preterm Birth among Arabic-Speaking Women. The Journal of Nutrition, Volume 149, Issue 10, October 2019, Pages 1826–1832, https://doi.org/10.1093/jn/nxz126

 

دکتر فاطمه مرادی
پزشک و متخصص طب ایرانی (MD_PhD)

کپی مطالب ، با ذکر نویسنده و لینک سایت اخلاقی و مجاز است.